|
23-05-2008 IKZ |
  |
Actuele trends in overleving in Europa tussen 2000 en 2004
EINDHOVEN - In juni verschijnen in een ‘special issue’ van de European Journal of Cancer twee artikelen met Europese vergelijkingen in de trends van incidentie, overleving en sterfte aan de verschillende vormen van kanker. In beide artikelen zijn ook Nederlandse data opgenomen, met name ook uit de IKZ-kankerregistratie. Een korte beschouwing op beide publicaties door prof. dr. Jan Willem Coebergh.
Beide artikelen bevestigen het beeld dat Nederland
relatief gezien in Europa doorgaans qua overleving in de 'top' of ‘subtop’ meedraait
en verder op de goede weg is qua kankersterfte met:
- Een doorgaans afnemende incidentie van en betere
overleving aan kanker bij mannen, vooral ten gevolge van de ruim 25 jaar
geleden ingezette afname in het rookgedrag en verbeterde behandeling met name
op jonge en middelbare leeftijd.
- Een eveneens stijgende incidentie en ook verbeterende
overleving bij vrouwen, bij wie de gunstige effecten van de screening op de
sterfte aan borst- en baarmoederhalskanker enigszins gecompenseerd worden door
de nadelige gevolgen van de toename van tabak- en ook alcoholgebruik.
In het uitvoerige artikel van Karim-Kos, werkzaam op de
afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC Rotterdam), waaraan
ook IKZ-onderzoekers meewerkten, wordt per tumor en per land systematisch
nagegaan wat de meest aannemelijke verklaringen zijn voor de waargenomen
veranderingen in risico en/of prognose: etiologische invloeden, veranderingen
in detectie, stagering en classificatie of behandeling. Vaak verandert er meer
tegelijkertijd.
Overlevingskansen
In het artikél van Gondos et al. uit Heidelberg (uit het
Duitse Kankerinstituut aldaar) waaraan dertien geselecteerde kankerregistraties
deelnamen (waaronder die van het IKZ) werden de overlevingskansen van patiënten
met diagnose in 2004 vergeleken met die van enkele jaren eerder. Na correctie
voor leeftijd etc. bleken vooral verbeteringen te zijn opgetreden voor kanker
van de dikkedarm, prostaat en mamma in de meeste registraties.
Uit de andere studie weten we dat screening hieraan een
grote, ja zelfs door lead-time oneigenlijke, bijdrage gaf. Maar ook waren er
verbeteringen zichtbaar in vele landen betreffende kanker van de mondholte en
luchtwegen, nieren en slokdarm. Verder worden de verschillen in kankeroverleving
tussen West- en Oost-Europa geleidelijk kleiner, hoewel een land als Estland
nog steeds behoorlijke naweeën lijkt te ondervinden van de 'regime-change'.
Kanttekening
Bij
de studie van Gondos past nog als kanttekening dat uitgebreide
kwaliteitscontroles (bijvoorbeeld van volledigheid van follow-up) maar beperkt
plaatsvonden. Al met al is het verheugend dat zulke vergelijkingen
steeds recenter te maken zijn met 'dedicated registries, waarmee het
'leerproces' van de landen steeds intensiever kan worden.
|
