11-07-2008 IKZ

Onderzoekers: 'Locatie van kankereiwit bepaalt ontstaan leukemie'

AMSTERDAM – Niet zozeer de aanwezigheid van een fusie-eiwit in een cel, maar de locatie ervan bepaalt of beenmergkanker ontstaat. Dat concluderen Kim de Keersmaecker van het Vlaams Instituut voor Biotechnology (VIB), Maarten Fornerod van het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL) en collega’s van Harvard Medical School vandaag in een artikel in het tijdschrift Molecular Cell.

Bij leukemie of beenmergkanker wordt de vorming van witte bloedcellen verstoord. T-ALL, een specifieke vorm van leukemie, is de meest voorkomende kanker bij kinderen onder de veertien jaar en treft hen vooral tussen het tweede en derde levensjaar. Bij een optimale behandeling, met chemotherapie, geneest momenteel meer dan de helft van de kinderen. Men hoopt echter gerichte therapieën te kunnen ontwikkelen die minder schadelijk zijn dan chemotherapie, gebaseerd op de kennis van de biologische processen achter T-ALL.

Kankereiwit

Vaak vormen kankerverwekkende genen en de daaraan gerelateerde eiwitten de basis voor het ontstaan van kanker. Onderzoekers van het VIB, NKI-AVL en Harvard Medical School ontdekten dat niet zozeer de aanwezigheid van fusie-eiwit NUP214-ABL1 in de cel, maar de locatie ervan bepaalt of bloedcellen een kankerverwekkend karakter krijgen.

Alleen wanneer het fusie-eiwit terecht komt in een eiwitcomplex ter hoogte van de celkern ontstaat T-ALL. Oorzaak is een overactief kinase, een enzym dat chemische reacties in de cel aanstuurt.

"Om het ontstaan van leukemie te begrijpen, is het niet voldoende om alleen te kijken naar het DNA van de kankercel of naar het kankerverwekkende eiwit. De plaats van het eiwit in de cel blijkt belangrijk”, zegt dr. Maarten Fornerod. “Die informatie kan nu gebruikt worden voor toekomstige therapieën. Bijvoorbeeld door op zoek te gaan naar therapeutische componenten die de binding tussen het complex en NUP214-ABL1 onmogelijk maken."

Kinase activation and transformation by NUP214-ABL1 is dependent on the context of the nuclear pore. De Keersmaecker et al., Molecular Cell, 2008.

Bron: NKI-AVL